آگاهی از اهداف حج

آشنایى با اهداف حج، موجب مى‏‌شود تا حاجى براى دستیابى به آن‏‌ها، معلومات و دانستنى‏هاى مورد نیاز این سفر را به خوبى فرا گیرد و با آگاهى کامل در این مسیر قدم‏ بگذارد.

 



رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در سخنرانى مهم روز غدیر از مردم خواستند تا با آگاهى و بصیرت کامل به حج روند و از این اماکن مقدس جز با توبه و رها شدن از گناه‏ باز نگردند:
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌وآله فِی خُطْبَتِهِ فِی الْغَدِیرِ: «مَعَاشِرَ النَّاسِ! حُجُّوا الْبَیْتَ بِکَمَالِ الدِّینِ وَ التَّفَقُّهِ وَ لاتَنْصَرِفُوا عَنِ الْمَشَاهِدِ إِلاّ بِتَوْبَةٍ وَ إِقْلاعٍ».1
 برخى از  اهداف حج که در روایات آمده عبارت‌اند از:
 رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: طواف خانه خدا و سعى میان صفا و مروه و رمى جمرات، براى برپایى و اقامۀ یاد خدا وضع شده است.»2
 على علیه‌السلام فرمود: «... خداوند حج را نشانۀ تواضع مردم دربرابر عظمت خود و... پرچم افراشتۀ اسلام و پناهگاه امن پناه‏جویان قرار داده است.»3


 و نیز فرمود: «... خداوند حج را وسیلۀ دستیابى به رحمت خود و رسیدن به بهشت و موجب آمرزش و امتحان مردم، و زدودن کبر از دل‏‌ها و ایجاد تواضع و فروتنى در درون جان آنان، قرار داد».4 امام رضا علیه‌السلام بخشى از فلسفۀ حج را، جداشدن از سنگ‌دلى، خسّت و زبونى نفس، ناامیدى، بازداشتن نفس از فساد و بازیابى حقوق شمرده‏اند و امام صادق علیه‌السلام آن را براى شناخت بیشتر مسلمانان از یکدیگر، بهره‏هاى تجارى، شناخت نشانه‏‌ها و آثار رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله دانسته‌‏اند و...6


طبیعى است که این اهداف تنها با دانستن احکام و مناسک حج قابل دستیابى نیست، از این‏رو حاجى باید از ماه‏ها پیش از حج، با مطالعۀ کتب و انجام یک‏‌سلسله تمرینات جسمى و روحى، خود را براى دستیابى به این اهداف آماده نماید و تنها به شرکت در چند جلسه محدود که معمولاً کاروان‌‏ها برگزار مى‏‌کنند بسنده نکند.
امام صادق علیه‌السلام به عیسى بن أبى منصور فرمودند:
«یَا عِیسی إِنِّی أُحِبُّ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیمَا بَیْنَ الْحَجِّ إِلَى الْحَجِّ وَ أَنْتَ تَتَهَیَّأُ لِلْحَجِّ».7
«اى عیسى، من دوست مى‏‌دارم که خداوند عزوجل در فاصلۀ بین دو حج، تو را در حال آماده شدن براى حج بعد ببیند.»
 برخى از اطلاعات موردنیاز و ضرورى این سفر عبارت‌اند از:
1. آشنایی با احکام عمومى از قبیل وضو، غسل، تیمم، طهارات، نجاسات و...؛
2. آشنایی با مناسک حج و اسرار و معارف آن؛
3. تاریخ اسلام و شناخت اماکن و آثار اسلامى موجود در حرمین شریفین؛
4. آداب و اخلاق سفر حج و  آداب معاشرت با هم‌وطنان و نیز دیگر مسلمانان شرکت‏کننده در حج؛
5. آشنایى با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله و ائمۀ معصومین علیهم‌السلام و سیرۀ علمى و عملى آنان؛
6. آشنایى با عقاید تشیع، به‏منظور معرفى مذهب و فرهنگ اهل‏بیت علیهم‌السلام به دیگران؛
7. شناخت مفهوم زیارت، آداب سخن گفتن با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله
و ائمه علیهم‌السلام، مضامین زیارت‌نامه‌‏ها و....
8. آشنایى با مذاهب اسلامى، اعتقادات و مسائل فقهى آن‏‌ها، براى پیشگیرى از هرگونه برخورد و ایجاد تفرقه در صفوف مسلمانان؛
9. آشنایی به یکى از زبان‏‌هاى زنده دنیا و مهم‏‌ترین آن‏ها زبان عربى، براى ایجاد ارتباط با دیگر مسلمانان؛
10. دستیابى به آگاهى‏‌هاى بهداشتى و اجرایى؛
11. شناخت کشور عربستان و قوانین و مقررات حاکم بر آن کشور.


منابع:


1.الحج و العمرة فى القرآن و السنة، ص٢۵٧، ح٧١٨.
2.سنن ابى‏داوود، ج٢، ص١٧٩، ح١٨٨.
3.نهج‏ البلاغه، خطبه١.
4.کافى، ج۴، ص١٩٩، ح٢.
5.علل‏ الشرایع، ص ۴٠۴.
6.همان، ص ۴٠۵.
7.کافى، ج۴، ص٢٨١،ح١.


8.سایت مدیریت تأمین محصولات فرهنگی بعثه mb.hajj.ir


برگرفته از «درسنامۀ آداب سفرحج»، با اندکی تغییر حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدعلی قاضی‌عسکر




لینک صفحه خرید کتاب آداب سفر حج




مطالب مرتبط