همراه با زائران خانه خدا

تأمین کننده: فروشگاه مشعر

پیش‌گفتار

وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً ١

حج باشکوه‌ترین جلوۀ توحید، نقطۀ اوج ایمان، رایت بلند و پرچم جاودانۀ اسلام، ٢ ذخیرۀ بزرگ الهى براى همۀ انسانها و رمز عزت و اقتدار و عظمت مسلمین جهان است.

کعبه نخستین بیت عتیق، خانۀ محترم الهى، مطاف فرشتگان ٣ و رسولان و موحّدان است که براى خیر و سعادت بشریت بپا گردیده إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبٰارَکاً. ۴

و مسجدالحرام، حریم انوار و قبلۀ نیایش خدا پرستان است که هر صبح و شام به سوى آن نماز مى‌گزارند و در حیات و ممات رو به سوى آن دارند وَ حَیْثُ مٰا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ .. ١

و مکه شهر نیایش و دعا و تضرّع و بُکا، بلد امن پروردگار، مهبط وحى و محل نزول فرشتگان و میعادگاه طلایه‌داران رسالت توحید، از آدم تا ابراهیم و از ابراهیم تا محمد صلى الله علیه و آله و اوصیاى آن حضرت علیهم السلام است.

و حرم، حریم امن الهى است براى انسان‌ها و همۀ جانداران و گیاهان وَ مَنْ دَخَلَهُ کٰانَ آمِناً ٢ و هر کس بدان پناه برد از غضب خدا در امان است. ٣

جاى جاى مکه و مدینه و کوه‌ها و دشتهایش، گنجینۀ خاطره‌هاى جاودانه‌اى است که دست زمان و حوادث زمین آن را نسوده و با حیات ایمان زنده و با تاریخ زندگانى طلایه‌داران اسلام و ختم رسولان و امامان معصوم علیهم السلام و رجال فضیلت و تقوا آمیخته است و از اینرو است که مکه، مدینه، حرم و کعبه از جغرافیا فراتر رفته و تاریخ جاودان

هدایت و نهضت رهپویان وادى نور و عدل و محبت تا قیام جهانى حضرت مهدى علیه السلام است.

هر یک از مواقف و مشاهد و مناسک حج؛ از میقات گرفته تا حرم و کعبه و صفا و مروه و رکن و مقام و عرفات و منا و مشعر، رازهاى نمادین و رمزهاى عمیق و عارفانه‌اى در درون دارد، که دریغ است بدان توجه نشود.

و اما مدینه، شهر پیامبر، شهر عشق و عاطفه، با شکوه و جلالش و مسجدالنبى با قبۀ خضرا و روضۀ ملکوتى و مناره‌هاى نور که فضاى عطرآگین بهشتى‌اش، خاطرات نورانى ختم رسولان را تداعى مى‌کند.

و بقیع با گنجینه‌هاى ناشناخته و عقده‌هاى در گلو شکسته و زخمهاى عمیقى که بر سینه دارد از تاریخ مظلومیت و شهادت اولیاى خدا سخن مى‌گوید.

و قبا و شجره و مزار حمزه و مساجد کوچک و بزرگ و محراب‌ها و مناره‌ها، هر یک تذکار نماز و گلبانگ اذان در طول چهارده قرن تاریخ اسلام است.

و حج و زیارت تذکارى است از این خاطره‌ها و رازهاى بیشمار.

* * *

و اینک زائر با عشقى بى‌قرار و شوقى از بند رها و

کوله‌بارى از آمال و آرزوها و قلبى پرتپش با لبیک گفتن به نداى ابراهیم علیه السلام و محمد صلى الله علیه و آله آهنگ این سفر روحانى را دارد تا جان را صفایى دیگر بخشد و معناى عرفان و عشق را لمس کند و رهتوشۀ معنوى و تربیتى براى همۀ عمر و براى حیات جاودانۀ خویش برگیرد و سوغات سفر بیاورد و زادگاه اسلام و آثار رسول اللّٰه صلى الله علیه و آله را بنگرد و با اهل‌بیت مظلوم پیامبر راز دل بگوید و تجدید میثاق کند.

حج فراگیرترین عبادتى است که جان و تن، مال و توان، رنج و راحت، زمزمه و تفکّر، وقوف و حرکت، فرد و جمع، عقل و عشق، گذشته و آینده، عبادت و سیاست و دنیا و آخرت را در خود جاى داده و هر یک از مراحل آن، سنگ محکى است براى زائر که عیار جوهر ایمانش را به نمایش مى‌گذارد تا تسلیم پذیرى‌اش را بیازماید و سره را از ناسره متمایز سازد.

تحول روحى و اخلاقى فرد پس از حج، نشانۀ قبولى اعمال او است. چه، حج سیر و سلوک است و مرز عبور از خود به خدا و فناى در محبوب و صبغۀ الهى گرفتن و با خدا در میان خلق بودن، و از خلق به حق سفر کردن.

این از یکسو، از سوى دیگر؛ کنگرۀ عظیم حج نمایشى است از زیباترین روح همبستگى اهل قبله و پرشکوهترین

مراسم عبادى - سیاسى با حضور امت مسلمان از همۀ قشرها و کشورها، که سواره و پیاده، از راه دور و نزدیک در صف واحدى چون محشر در لواى روح برادرى و ایمان به سرزمین وحى مى‌شتابند تا مدینۀ فاضلۀ اسلامى را ببینند و برابرى و مساوات را شاهد باشند. بیایند و مسائل جهان اسلام و درد و رنج‌هاى یکدیگر را با یکدیگر بگویند و چاره‌اندیشى کنند. و در برابر دشمنان اسلام و جبهۀ متّحد کفر متحد شده و از جهل و جور برائت جویند.

* * *

با توجه به آثار معنوى و مادى، فردى و اجتماعى و عبادى و سیاسى حج است که بر این فریضۀ عظیم تأکید فراوان شده و قرآن کریم آن را حق مستقیم خداوند بر بندگان خوانده است: وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً. ١

و روایات معصومین علیهم السلام با عبارات گوناگون نسبت به حج اهتمام ورزیده و تارک آن را مستوجب عذاب دانسته‌اند. امام صادق علیه السلام مى‌فرماید:

«لَو تَرَکَ النّاسُ الحَجَّ لَما نُوظِروا، أوْ قالَ: أُنْزِلَ عَلَیْهِم الْعَذابُ». ١

«اگر مردم حج را ترک کنند مهلت داده نشوند و عذاب بر آنان نازل گردد.»

از این رو رهبر و دولت اسلامى موظف است در صورتى که حج تعطیل شود، مردم را به انجام آن مجبور کند و اگر توان مالى نداشتند از بیت‌المال امکان تشرف را به آنان بدهد که خانۀ خدا خالى از زائر نماند.

امام صادق علیه السلام مى‌فرماید:

«لَوْ عَطَّلَ النَّاسُ الْحَجَّ لَوَجَبَ عَلَى الإِمَامِ أَنْ یُجْبِرَهُمْ عَلَى الْحَجِّ إِنْ شَاءُوا وَ إِنْ أَبَوْا، فَإِنَّ هَذَا الْبَیْتَ إِنَّمَا وُضِعَ لِلْحَجِّ». ٢

«اگر مردم حج را تعطیل کنند بر امام واجب است آنان‌رابه‌حج مجبورکند؛ چه‌بخواهندوچه نخواهند، زیرا این خانه براى حج نهاده شده است.»

همچنانکه براى حج‌کنندگان پاداش عظیم اخروى و اجر دنیوى مقرر گردیده، که روایات آن بسیار است؛ از جمله این که: امام صادق علیه السلام مى‌فرماید:

«اَلْحَاجُّ وَ الْمُعْتَمِرُ وَفْدُ اللّٰهِ، إِنْ سَأَلُوهُ أَعْطَاهُمْ، وَإِنْ‌دَعَوْهُ أَجَابَهُمْ، وَإِنْ‌شَفَعُوا شَفَّعَهُمْ، وَإِنْ سَکَتُوا ابْتَدَأَهُمْ وَیُعَوَّضُونَ بِالدِّرْهَمِ‌أَلْفَ [

أَلْفِ ]

دِرْهَمٍ» ١.

«کسانیکه حج یا عمره بجا مى‌آورند واردین بر خدا هستند، اگر درخواستى کنند عطا کند، اگر دعا نمایند اجابت فرماید و اگر شفاعت خواهند شفاعتشان را بپذیرد، و اگر سکوت کنند او آغاز کند و به جاى هر درهم (که خرج کنند) هزار درهم ٢عوض داده مى‌شوند.»

و پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود:

«الْحِجَّةُ ثَوَابُهَا الْجَنَّةُ، وَالْعُمْرَةُ کَفَّارَةٌ لِکُلِّ ذَنْبٍ»؛ ٣ «پاداش حج، بهشت است و عمره کفارۀ هر گناه است.»

حال که جایگاه حج و عظمت این هجرت الهى را به نحو اجمال وگذرا دیدیم، شایسته و ضرورى است که زائر با آگاهى کامل آهنگ سفر کند و دانستنى‌هاى لازم را از آغاز تا پایان در زمینۀ احکام و مناسک و اسرار حج و اخلاق و آداب و وظائف و مقررات مربوطه بداند، و «فقه این سفر» را فرا گیرد تا چشم و گوش بسته نباشد و اعمال خود را با شرایط «صحت» و «قبول» انجام دهد و از دست‌آوردهاى معنوى و فردى و جمعى این سفر انسان‌ساز بیشتر و بهتر بهره‌گیرد. براى آگاهى و حسن انجام این عبادت ارزشمند، که معمولاً براى اکثر افراد یک بار در طول عمر اتفاق مى‌افتد، دست‌اندرکاران حج، روحانى گروه، مدیر کاروان و تلاش و توجه خود زائر قبل از عزیمت و در حین سفر، نقش اساسى دارد. عمدۀ این آگاهى‌ها باید قبل از عزیمت صورت پذیرد.

دانستنى‌هاى این سفر بسیار است و در حوصلۀ این مقال نمى‌گنجد.

اما هدف اصلى این نوشتار مرورى است بر اخلاق و آداب معاشرت و معیشت در سفر و نگرشى اجمالى بر پاره‌اى از اسرار معنوى حج و اشاراتى دربارۀ مناسک و اماکن زیارتى مکه و مدینه و برخى تذکرات ضرورى براى زائران خانۀ خدا که ذیل چند عنوان مى‌نگریم:

* مقدمات سفر حج

* آداب و اخلاق در حج

* خلاصه‌اى از مناسک حج و عمره

* آثار تاریخى و مذهبى مکه

* مساجد و مشاهد بین مکه و مدینه

* اسرار معنوى حج

* اعمال مدینۀ منوره

* مساجد و اماکن مقدسۀ مدینۀ منوّره

لازم به ذکر است که عناوین «مقدمات سفر حج»، «آداب و اخلاق در حج» و «اسرار معنوى حج» در مرحلۀ نخست بوسیلۀ مؤلف تهیه شده بود تا تحت عنوان آداب و اخلاق سفر حج ارائه گردد، امّا بمنظور تتمیم فائده مناسب دیده شد خلاصه‌اى از آداب و مناسک حج و اعمال مدینۀ منوره و مشاهد و اماکن مقدسه ضمیمه گردد، لذا بخشهاى «خلاصه‌اى از مناسک حج و عمره» و «اعمال مدینۀ منوره» با اقتباس از کتابهاى «مناسک مصوّر حج» و «ادعیه و آداب حرمین» و نیز اماکن مکّه ومدینه از کتاب «عرشیان» تألیف دانشمند گرانمایه جناب آقاى دکتر سید جعفر شهیدى با برخى تغییرات، بدان ضمیمه گردید. به امید آن که این مجموعه براى زائران گرامى حرمین شریفین سودمند و هدایتگر باشد.

قیمت هر تکی : ۲۰,۰۰۰ ریال ( با اعمال تخفیف )
قیمت هر محصول(تکی): ۲۰,۰۰۰ ریال ( با اعمال تخفیف )
قیمت مصرف کننده(تکی): ۰ ریال
حجم / وزن : ۱۵۰ گرم
ارسال توسط تأمین کننده
تحویل تا ۰ روز کاری آینده
تعداد در هر کارتن : ۱ عدد
امکان پرداخت در محل
۲۵,۰۰۰ریال
۲۰,۰۰۰ ریال

محصولات مشابه در این گروه

%۲۰ تخفیف

وهابیان تکفیری

۴۵,۰۰۰ ریال
۳۶,۰۰۰ ریال
%۲۰ تخفیف

نظام واسطه در خلقت

۳۱,۰۰۰ ریال
۲۴,۸۰۰ ریال
%۲۰ تخفیف

میثم تمار

۲۰,۰۰۰ ریال
۱۶,۰۰۰ ریال