وهابیت و بازنگری از درون

تأمین کننده: فروشگاه مشعر

[مقدمات پژوهش]

مقدّمۀ مترجم

الحمد للّٰه‌ربّ العالمین

وصلّى اللّٰه على سیدنا محمّد وآله الطاهرین وصحبه المنتجبین.

بسیارى از مبانى، اصول و فروع عمدۀ دین در میان مسلمانان تا قرنها پس از ظهور اسلام مورد اتفاق بوده و وحدت رویه‌اى را نسبت به بسیارى از عبادات و اعمال و سنتها در شیوۀ رایج بین مسلمانان شاهد بوده‌ایم تا آنگاه که با ظهور برخى آرا و برداشت‌هاى جامد و کوته بینانه‌ى اشخاصى همچون «ابن تیمیه»، جهان اسلام شاهد موجى از انحراف در مباحث عقیدتى و به دنبال آن تحت تأثیر قرار گرفتن اعمال گروهى و زیر سؤال رفتن اعمال گروهى دیگر از مسلمین شد.

این افکار با عکس‌العمل جدّى و قاطع علماى اسلام در دورۀ مذکور، مهار گردید و از سوى قاطبۀ مذاهب اسلامى مورد طرد و انکار قرار گرفت و نتوانست هیچگونه جایگاه مورد توجهى در میان مسلمانان به خود اختصاص دهد.

تا اینکه در قرون اخیر، افکار نشأت گرفته از این دیدگاه انحرافى،در فردى به نام محمّد بن عبدالوهاب با حمایت‌هاى استعمارگران خارجى، توان توسعه و تحکّم در مناطقى از حجاز و نجد را یافت و با وجود مخالفت بسیارى از علما و بزرگان سرزمین‌هاى مختلف اسلامى، با قدرت قاهره و نقشه‌هاى خارجى تلاش در گسترش این اعتقادات و افکار نمود و با در اختیار گرفتن اراضى مقدس و شریان‌هاى فکرى جهان اسلام و بهره‌مندى از منابع مالى مسلمین تلاش نمود برداشت‌هاى خویش را از روایات و سنت‌هاى نبوى به نام اسلام و با ادعاى تنها دیدگاه صحیح، از سنت ارائه کند و مراکز و مدارس بزرگى را در سراسر دنیاى اسلام براى ترویج این افکار تأسیس نماید و با طرح برداشت‌هاى «محمّد بن عبدالوهاب» به عنوان اسلام حقیقى و توحید ناب، پیروان سنّى و شیعه (مذاهب خمسه) را که تن به آراى بدعت آلود آنان نمى‌دادند به شرک و کفر متّهم نمایند.

این فرقه توانست با شیوۀ مذکور و با استبداد سیاسى و دینى، سالها بر مسلمانان تسلط یابد، در حالى که این تسلّط از اجراى آداب و مناسک ظاهرى و تحمیل‌هاى خشک و خشونت بار فراتر رفته و موجب آزار و اذیت روحى و جسمى شیعه و سنى در همۀ بلاد گردیده بود.

دهه‌هاى اخیر شاهد ظهور افراد شجاع و دین باورى بود که تصمیم گرفتند با وجود همه تضییقات و فشارها از حقایقى که سالها با تبلیغات وهابیت پوشیده و مکتوم مانده بود، پرده برداشته و عامۀ مسلمین را متوجه بدعت‌ها و برداشت‌هاى نارواى این فرقه نمایند.

از جملۀ این اصلاحگران آقاى علوى مالکى است که از درون وهابیت برخاسته و با قلمى زیبا، متین، علمى و مستند به آیات و روایات صحیح اهل سنت، در کتاب وزین خویش با عنوان «مفاهیم یجب أن تصحّح» خواستار تصحیح برداشت‌هاى غلط وهابیت از روایات و سنت نبوى گردید و در برابر آنان، که مسلمین را متّهم به شرک و کفر مى‌کردند، قد علم کرده با سلاح کلام و قلم و با احتجاج از طریق احادیث و روایات مورد پذیرش آنان، عقاید باطلشان را به چالش کشاند و با استقبال بى‌نظیر علماى تمامى کشورهاى اسلامى روبرو گردید.

نگاهى کوتاه به زندگى علوى مالکى

ایشان در سال ١٣۶٧ق. در مکّه به دنیا آمد و تحت نظر پدرش، علوى بن عباس المالکى، که از کبار علماى مکّه بود، به تحصیل علوم دینى پرداخت و علوم لغت، حدیث، تفسیر، فقه و اصول را از بزرگان حرمین شریفین فراگرفت؛ سپس به الأزهر مصر رفت و فوق لیسانس و دکتراى خود را از دانشکدۀ اصول دین آن دانشگاه دریافت کرد، او همچنین با مهاجرت به هند، پاکستان، شام و مغرب، نزد علماى آن دیار تلمّذ کرده و با آرا و عقاید مذاهب گوناگون آشنا گردید.

علوى مالکى پس از رحلت پدرش، در سال ١٣٩١ق. بر کرسى تدریس و تبلیغ و ارشاد در جایگاه پدر در مسجدالحرام تکیه زد و استقبال بى‌نظیر طلاب از دروس او، جایگاهى والا و برتر در موقعیت‌هاى علمى و دینى به او بخشید، همچنین سالها در دانشگاه ملک عبدالعزیز به تدریس معارف دینى پرداخت؛ ولى وضعیت حاکم و آزادگى روحى او و اندیشۀ خدمت به دینِ اصیل و تحریف نشده، مانع از ادامۀ همکارى او شد و با استعفا از دانشگاه، به کرسى تدریس مسجدالحرام بازگشت و اصرار وزیر آموزش عالى در ادامۀ این همکارى مؤثّر واقع نشد و او ترجیح داد در مجالس وسیع‌تر و زمینه‌اى آزادتر به خدمت علم بپردازد؛ لذا وقتى وزیر علوم، حقوق او را به خانه‌اش مى‌فرستد از پذیرش آن خوددارى کرده و آن را به صندوق دانشگاه برگرداند.

زهد او در کناره‌گیرى از مناصب و موقیعت‌هاى سیاسى و اجتماعى بر کسى پوشیده نبود؛ همچنانکه تواضع و حسن خلق او زبانزد خاص و عام بود. مردم را از صمیم دل دوست داشت و براى همه از کوچک و بزرگ احترام قائل بود و وقتى با بزرگتر از خویش روبرو مى‌شد، هر کس که بود، هر چند از مردم عوام با کلمۀ «سیدى» (به کسر سین) که کلمه‌اى مکّى و حاکى از صمیمیت و گرامیداشت است، با او روبرو مى‌شد.

فعالیت علمى او محدود به حجاز نشد؛ بلکه دانشگاه‌ها و مؤسسات بزرگ فرهنگى کشورهاى اسلامى، براى بهره‌گیرى از تدریس و سخنرانى‌هاى وى با یکدیگر به رقابت و تنافس مى‌پرداختند.

علوى مالکى از درس بیش از ٢٠٠ تن از شیوخ بزرگ اهل سنّت بهره جست. او ریاست کمیسیون داورى مسابقات قرآن مکّه را عهده‌دار بود و به صورت رسمى به عنوان استاد شریعت و پس از پدر، کرسى تدریس مسجدالحرام را به خود اختصاص داد.

ایشان در نیمۀ رمضان ١۴٢۵ق. به دیدار پروردگارش شتافت و با تشییع بى‌نظیر و مشارکت جمع کثیرى از مسلمانان به‌خصوص علما، از داخل و خارج حجاز و با اکرام و تجلیل، در مکّه مکرّمه به خاک سپرده شد.

کتب بسیارى از ایشان در فقه و حدیث و علوم قرآن و همچنین در سیره نبوى و آثار مکّه و حج، به‌جاى مانده است که از جملۀ آنهاست:

- دراسة مقارنة عن روایات موطأ الامام مالک.

- علم الأسانید.

- زبدة الإتقان فی علوم القرآن.

- حول خصائص القرآن.

- کتاب فی رحاب البیت الحرام.

- الزیارة النبویة بین الشریعة والبدعة.

- کتاب الذخائر المحمّدیه.

- هو بالأفق الأعلى.

- الانسان الکامل.

وکتاب اخیرش با نام «مفاهیم یجب أن تصحّح» مورد عنایت قاطبۀ علماى اهل سنّت و جماعت قرار گرفت. گویا که مرهمى بر زخم قرون گذشته و نیشترى براى خروج چرک‌هاى دمل دردناک پیکر جامعۀ اسلامى و روزنۀ امیدى براى بهبودى و شفاى آن بود؛ به دلیل این توجّه و استقبال، تألیف مذکور، بارها و بارها به چاپ رسید و نایاب شد.

البته مطالب مطروحه در کتاب، خوشایند وهابیت و برخى علماى حنبلى نبود و با عکس‌العمل شدید آنان روبرو شد و نویسندۀ آن از سوى علماى جامد وهّابى طرد و تکفیر شد؛ به‌گونه‌اى که مدتها مؤلّف آن در محاصره و تحت نظر بودو چاپ و انتشار کتاب وى ممنوع گردید؛ ولى این امر مانع انتشار این اثر ارزنده نگشت؛ بلکه در کشورهاى گوناگون از جمله: مصر، سوریه، امارات، پاکستان، مغرب و ... مکرر به چاپ رسید و علماى بزرگ این بلاد بر آن تقریظ نوشتند که به نمونه‌هاى کوچکى از آن‌ها اشاره مى‌شود:

- شیخ محمّدطیب النجار، رییس سابق دانشگاه الأزهر و رییس مرکز اهل سنّت در مورد این کتاب مى‌گوید:

«این کتاب حقیقتاً روشنگر برخى مفاهیمى است که بعضى مردم بدان ایمان دارند و گمان مى‌کنند انکار آن خطا و بهتان است. و حقّ علم بر گردن مؤلّف چنین بوده است که برداشت‌هاى خطا را اصلاح و تنها براى خدا سخن حق را به زبان آورد و طبیعى است که با این عمل شجاعانه در معرض نیش‌ها قرار گرفته و بر تیغ و خار قدم نهد.»

علّامۀ مغربى «سیّد عبداللّٰه کنون الحسنى» رییس «رابطة العلما»ى مغرب نیز در تقریظ بر این کتاب مى‌نویسد:

«از سید محمّدعلوى سپاسگزارم که چنین مباحثى را مطرح و این مفاهیم را محقّقانه مورد بحث قرار داده است و معتقدم که او به هدف خویش دست یافته و از او مى‌خواهم که خود را درگیر بحث و جدل با این افراد نادان نسازد؛ چرا که مأموریت علما در عصر حاضر بیدارى مسلمین و تحریک غیرت آنان و برانگیختن مسؤولان و رؤسا براى ایستادگى آنان در برابر دشمن اسلام است.» همچنین دبیر کلّ مجمع بحوث اسلامى قاهره «عبدالفتاح برکة» مى‌نویسد: «در این کتاب ارزشمند تلاش وسیعى از سوى یک عالم ژرف‌نگر و پژوهشگر توانا براى ایجاد وحدت بین مسلمین و از بین بردن آثار تعصب‌هاى فقهى به عمل آمده است؛ به خصوص در مواردى که منجر به اتهام یکدیگر به کفر و شرک مى‌گردد و در مسائلى که مربوط به فرقه‌هاى مختلف مسلمانان است... امیدوارم که این کتاب ارزنده نقش مبارک و تعیین کننده‌اى در از بین بردن اختلافات و ایجاد الفت و یکپارچگى بین مسلمانان، ایفا کند.»

رییس مجلس افتاى سودان «سیداحمد العوص» نیز در تأیید کتاب مى‌نویسد: «سیّدعلوى خادم علم و دین در حرمین شریفین مفاهیم غلط را اصلاح نمود و گردو غبار را از آن زدود و تفسیرى روشن و واضح از آن ارائه کرد که منطبق بر متون وارده در کتاب و سنّت است و علماى بزرگ آن‌را مورد تأیید قرار داده‌اند.»

«سیّد محمّد عبدالقادر آزاد» رییس مجلس علماى پاکستان مى‌گوید: «من از جانب خودم و به نیابت از مجلس علماى سراسر پاکستان که مشتمل بر بیش از ٢٠٠٠ تن از علماى اهل سنّت است تأیید مى‌کنم که آنچه آقاى علوى مالکى در کتاب «مفاهیم یجب أن تصحّح» آورده، مطابق اعتقاد اهل سنّت، اعمّ از سلف و خلف است و ایشان با زیبایى و با استناد به قرآن و حدیث صحیح، مسائل را تبیین و روشن نموده است.»

«شیخ ابراهیم دسوقى» جانشین وزیر اوقاف سابق در مصر مى‌نویسد: «من به عنوان کسى که در طول حیاتش به عنوان یک سرباز، در زمینۀ تبلیغات اسلامى فعالیت نموده است، از نزدیک احساس نیاز جامعه را به این کتاب ارزشمند و کتب مانند آن حس مى‌کنم تا بتوانیم امّت را از حملات شک برانگیز، که امروزه دچار آن شده‌اند، نجات بخشیم و بگوییم هنوز هم این دین سربازان مخلصى دارد که تا قیام قیامت از حقیقت آن دفاع مى‌کنند و مخالفت معاندان، آنها را از حق باز نمى‌دارد.»

علّامۀ محدّث «شیخ محمّد شاذلى» رییس دانشکدۀ شریعت تونس، ضمن برشمردن حملاتى که در عصر حاضر علیه مسلمین به‌ویژه از سوى یهود صورت گرفته است، برخى از این هجمات را به مسائل فکرى و عقیدتى اختصاص داده و اشاره مى‌کند که برداشت‌هاى غیر صحیح و ایجاد شک در اعتقادات مسلمین و نسبت کفر دادن‌ها، همه و همه از توطئه‌هاى دشمنانى است که تلاش بر تفرقه و اختلاف بین مسلمانان را دارند و کتبى مانند آنچه آقاى علوى مالکى به رشتۀ تحریر درآورده، مى‌تواند بسیارى از غموض و ابهامات را برطرف و جامعۀ اسلامى را واکسینه کند. تعداد زیادى از علماى یمن نیز ضمن تقریظى، ابراز نمودند که این کتاب نگین درخشان کتب اهل سنّت؛ اعمّ از قدیم و جدید است و گوهر بى‌نظیرى است که به طور کامل با عقاید اهل سنّت موافق و از بین برندۀ شبهات و اشکالات مطروحه در عصر حاضر است.

و علماى دیگرى از جمله:

- شیخ سیّدى الفاروقى، رییس مجلس علماى مغرب.

- محدّث اصولى، سیّد عبدالعزیز بن محمّد بن الصدیق الغمارى.

- استاد سیّدمحمّد بن على الجنتى، رییس مرکز اسلامى اندونزى.

- سیّدعبدالقادر السقاف، امام و شیخ العلماى حضرموت.

- عبدالسلام جبران، رییس مجلس علمى اقلیمى مراکش.

و بسیارى دیگر که مجال پرداختن به اسما و تقریظات آنان در این مختصر نیست.

و در نهایت، آنچه در پیش روى شماست برگزیده‌اى از کتاب مذکور مى‌باشد که تلاش گردیده با حذف بحث‌هاى فلسفى، کلامى و روایى موجود در کتاب، مطالب قابل درک براى عامّۀ مردم و امور مبتلا به عصر حاضر مورد توجه قرار گیرد؛ البته ترجمه تفصیلى این کتاب همراه با توضیحات و تعلیقات ضرورى به زودى چاپ و در اختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

خصوصیت منحصر به فرد این کتاب که به پاسخگویى شبهات و ایرادات وارده از سوى وهابیت - که با هدف زیر سؤال بردن اعمال شیعه بود - مى‌پردازد این است که از سوى فردى تألیف گردیده که سالها به عنوان یکى از علماى بزرگ وهابیت در مسجدالحرام به تبلیغ مى‌پرداخته و در اواخرعمر وظیفۀ خویش دانسته تا خطاها و برداشت‌هاى اشتباه را اصلاح و تا حدى دین خود را به پیامبر صلى الله علیه و آله ادا نماید وتمامى پاسخ‌هاى او مستند به کتب و روایات مورد تأیید اهل سنت و جماعت مى‌باشد و حساسیت فوق‌العاده‌اى که در انتخاب احادیث و استنادات به‌کار گرفته است جاى هر گونه شک و شبهه را در اصلاح مفاهیم مذکور از بین برده است.

ومن اللّٰه التوفیق

 

قیمت هر تکی : ۱۴,۸۰۰ ریال ( با اعمال تخفیف )
قیمت هر محصول(تکی): ۱۴,۸۰۰ ریال ( با اعمال تخفیف )
قیمت مصرف کننده(تکی): ۰ ریال
حجم / وزن : ۱۵۰ گرم
ارسال توسط تأمین کننده
تحویل تا ۰ روز کاری آینده
تعداد در هر کارتن : ۱ عدد
امکان پرداخت در محل
۱۸,۵۰۰ریال
۱۴,۸۰۰ ریال

محصولات مشابه در این گروه

%۳۰ تخفیف

دانشنامه حج و حرمین شریفین(۵جلدی)

۱,۳۴۰,۰۰۰ ریال
۹۳۸,۰۰۰ ریال

حج و ولایت؛ حج و وحدت

۸۰,۰۰۰ ریال

منا معراج بندگی

۱۲۰,۰۰۰ ریال

هدیة الزائرین

۵۴,۰۰۰ ریال

سرزمین پیامبران

۵۰,۰۰۰ ریال